Jesaja 26: 9
‘Reikhalzend kijk ik naar U uit,
zelfs ’s nachts verlang ik naar U’.
Hoe lang hou je iets vol? Iets wat je is opgedragen, wat je moet doen, van je ouders, van je baas, van de overheid? Of als je van binnenuit het verlangen hebt, de drive voelt, dat iets goed is om te doen?
Omdat je uitkijkt naar het moment dat het er is.
Bij het schrijven van dit stukje is er nogal wat reactie op de uitspraken van minister Mirjam Sterk bij de opening van het collegejaar van de PTHU. Heel kort zegt zij dat de kerken zich te veel met liturgie en zielszorg zouden bezig houden en te weinig gericht op taken met zorg en aandacht.
Het heeft velen geschokt zo blijkt op de social media, in kranten en in de contacten onderling in de kerken. Weet ze wel dat de Voedselbanken en Schuldhulpmaatjes zijn ontstaan en voor een groot deel draaien op vrijwilligers vanuit de kerken? Dat veel van de opvang van asielzoekers en vluchtelingen door kerkleden gebeurt? En zo zijn er nog meer voorbeelden.
Het maakt veel los. Ingezonden stukken van dominees roepen om een andere toon en genuanceerdere benadering. “Als alle kerken in Nederland een weekje hun zorgtaken zouden staken, vallen er doden” schrijft ds. Alain Verheij. We kunnen veel bijdragen aan zorg en aandacht, maar dat zijn aanvullende vormen van medemenselijkheid, geen structurele zorg.
Zielzorg is van grote betekenis in een samenleving met zoveel verloren zielen (Erik Borgmann). Goed dat er kerken zijn en dat er zielzorg is.
En ja, die moet niet alleen beperkt zijn tot de léden, maar goede zielzorg/pastoraat is altijd breder, gaat uit naar iedereen die binnen komt waaien bij een maaltijd, een koffieochtend. Is er ook op pioniersplekken, is er daar waar kerkleden zijn die zich geven in de samenleving, belangstellend en betrokken op mensen.
Die de vraag stellen: hoe is het met je (ziel)? Daden én woord. Vaak gaan de daden voorop. Ook dat is zielzorg, soap, soup, salvation. Lang leve het Leger des Heils. Dus laten we vooral niet neerbuigend gaan praten over zielzorg als een soort interne hobby van de kerk, die de arme Lazarus laat creperen op de stoep (ds. Nynke Dijkstra).
En dan is er nog de kritische reactie van ds. Ad van Nieuwpoort op het jaarthema van de PKN: Beweeg mee! Hij interpreteert het als een meebewegen met alle winden om ons heen. Nee, hij roept op tot verzet.
Geloof zou voor een groot deel uit verzet bestaan.
Ds. Ferdinand Borger vindt dat te gemakkelijk gezegd en te beperkt. Het gaat vooral ook om luisteren naar het menselijke verhaal van de ander en daar dan op reageren, niet langs de zijlijn maar bereid zijn om met je poten in de modder te staan. En jezelf de vraag stellen:
Wat mag vrede in de wereld, eerlijkheid en goede zorg voor een ieder ons kosten?
We leven in een complexe wereld met nog veel onbeantwoorde vragen. Laten we dat allereerst toegeven. En daarnaast vooral in gesprek blijven daarover, zoeken naar taal en betekenis van elkaars nood en verhaal. En bidden, bij dag en nacht, reikhalzend hopen en verlangen dat de Eeuwige ons met zijn Geest aanraakt. Dat zal ons in beweging zetten!
Pastor Wilna Wierenga
Geplaatst: 19 september 2026